به مناسبت سالروز درگذشت ديميتري مندليف

مندليف از شيميدانان بزرگ روسي است كه در سال 1834 ميلادي در روسيه متولد شد، مطالعات او درباره خواص و ويژگي‌هاي عناصر، نقش بسيار مهمي در ايجاد تحول در علم شيمي داشت. مندليف پس از فارغ‌التحصيل‌شدن در مقطع دكتري در رشته علوم، در موسسه فناوري سن‌پترزبورگ و دانشگاه ايالتي اين شهر مشغول تدريس شد. اين محقق بزرگ، از توانمندي‌هاي بسيار زيادي در زمينه علم شيمي برخوردار بود و براساس قانون تناوبي عناصر، پيش‌بيني‌هاي جالبي درباره خواص عناصر مختلف ارائه داده بود. مندليف مي‌دانست خواص فيزيكي و شيميايي عناصر، تابعي از جرم آنهاست. قانون تناوبي، راه جديدي را در زمينه كشف عناصر و خواص مهم آن پيش روي محققاني كه در زمينه علم شيمي تحقيق و مطالعه مي‌كردند، قرار داد. در حقيقت بدون قانون تناوبي نه‌تنها پيش‌بيني خواص عناصر ناشناخته امكان‌پذير نبود، بلكه زمينه لازم براي پي بردن به فقدان برخي از عناصر، در كنار ديگر عناصر شناخته شده نيز ايجاد نمي‌شد.

تا زماني كه مندليف ايده جدول تناوبي عناصر را مطرح كرد، شيميدان‌ها 63 عنصر شيميايي را شناسايي كرده بودند. مندليف اين 63 عنصر را براساس جرم ‌اتمي آنها در جدول قرار داد. يكي از ويژگي‌هاي جالب توجه جدول تناوبي مندليف اين بود كه تعداد عناصر در رديف‌هاي جدول يكي نبودند. براي مثال در رديف پنجم 32 عنصر قرار مي‌گرفت، اما در رديف ششم، 6 خانه براي عناصر در نظر گرفته شده بود. عناصري كه از خواصي مشابه برخوردار بودند در اين جدول در كنار هم قرار مي‌گرفتند و تعدادي از خانه‌هاي جدول نيز خالي بودند. مندليف بر اين باور بود كه خانه‌هاي خالي جدول متعلق به عناصر ناشناخته است. در سال 1906 مندليف به علت كشف ساختار تناوبي عناصر از سوي كميته جايزه نوبل شيمي به عنوان نامزد دريافت جايزه نوبل سال انتخاب شد،‌ اما بعضي از اعضاي اين كميته، با بيان اين كه كشف مندليف براي جايزه نوبل 1906 قديمي است با انتخاب او مخالفت كردند. تلاش براي انتخاب او براي دريافت جايزه نوبل سال 1907 نيز موفقيت‌آميز نبود. سرانجام مندليف در فوريه 1907 ميلادي در اثر ابتلا به بيماري آنفلوآنزا از دنيا رفت و موفق نشد به پاس زحماتي كه در حوزه علم شيمي انجام داد نوبل شيمي را از آن خود كند.

ندا جواد هرات

مرموزترين ماده دنيا در قلب قطب جنوب

نوترينو به عنوان مرموزترين ماده در جهان شناخته شده است. با اين حال همين ميزان شناخت نيز بسيار ناچيز است، به طوري كه برخي دانشمندان ميزان شناخت دانش بشري از اين ذرات را قابل مقايسه با ميزان شناختي از موادي دانسته‌اند كه بشر هنوز آنها را كشف نكرده است! اين در حالي است كه تمام نكاتي كه مربوط به نوترينو مي‌شود در نوع خود جالب توجه و هيجان‌انگيز است، حتي نقطه‌اي كه اين ذرات را راحت‌تر مي‌توان مورد بررسي قرار داد، يعني مناطق دورافتاده و هميشه يخ‌زده قطب جنوب را هم بايد يكي از جذاب‌ترين نقاط كره زمين محسوب كرد.

از ميان تمامي ذرات و موادي كه عالم را تشكيل مي‌دهند، نوترينو عمومي‌ترين و در عين حال عجيب‌ترين ماده به شمار مي‌آيد. اين ذرات مي‌توانند از درون زمين با سرعتي حركت كنند كه براي درك بهتر مي‌توان آن را با حركت برق‌آساي گلوله از ميان توده‌اي مه مقايسه كرد. اين ذرات آنقدر مرموز هستند كه حتي پس از گذشت نيم قرن از كشف آنها اطلاعات بسيار اندكي درباره آنها به دست آورده‌ايم و از اين رو مي‌توان گفت عملا چيزي درباره آنها نمي‌دانيم! خورشيد تنها در عرض چند ثانيه ميزاني نوترينو توليد و منتشر مي‌كند كه همين ميزان از تمام دانه‌هاي شن سواحل و بيابان‌هاي زمين بيشتر است. اين ميزان نوترينو كه در همين چند ثانيه توليد مي‌شود از تمامي اتم‌هاي موجود در بدن تمامي انسان‌هايي كه تاكنون زندگي روي زمين را تجربه كرده‌اند، بيشتر است. اگر اين امكان براي ما وجود داشت كه با چشم‌هاي نوترينويي محيط اطراف را مشاهده كنيم، شب‌ها از نظر روشنايي و درخشندگي دست كمي از روزهاي درخشان و آفتابي نداشتند. البته تنها اين خورشيد نيست كه در عالم نوترينو پخش مي‌كند. هر يك از ستارگاني كه با چشمان غيرمسلح قابل ديدن باشند و شمار بي‌پاياني از ستارگاني كه تنها با استفاده از تلسكوپ‌هاي قدرتمند مي‌توان آنها را ديد، همواره در حال پر كردن عالم از نوترينو هستند.

ادامه نوشته

شيمي، ‌زندگي ما آينده ما

جام جم آنلاين: به پيشنهاد اتحاديه بين‌المللي شيمي محض و كاربردي و با حمايت سازمان علمي، فرهنگي و هنري ملل متحد، يونسكو سال 2011 ميلادي را به نام سال جهاني شيمي نامگذاري كرده است. سنت نامگذاري سال‌هاي مختلف به‌نام علوم گوناگون، چندين سال است كه پيگيري مي‌شود و اين فرصت بهانه‌اي را در اختيار فعالان آن رشته قرار مي‌دهد تا بتوانند بر فعاليت‌هاي ترويجي تمركز كنند.

شايد معروف‌ترين نامگذاري سال‌ها در يك دهه قبل به 3 سال رياضيات، فيزيك و ستاره‌شناسي مربوط ‌شود. پيش از اين، سال 2000 ميلادي به نام سال جهاني رياضيات نامگذاري شده بود، سال 2005 سال جهاني فيزيك و سال 2010 نيز سال جهاني ستاره‌شناسي معرفي شده بودند و امسال نيز به نام سال جهاني شيمي نام گرفته است. هدف از برنامه‌ريزي براي چنين سال‌هايي، افزايش آگاهي عموم مردم درباره دانش است. در دوره‌اي كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، ‌تمام شوون زندگي انسان به مسائل علمي و فناوري‌هاي حاصل از آن گره خورده است. از سوي ديگر، نمود بارزي كه فناوري‌هاي مدرن دارند و از سوي ديگر جاذبه‌هاي اقتصادي و شان اجتماعي برخي رشته‌هاي خاص مانند گرايش‌هاي مهندسي و پزشكي باعث مي‌شود دانش‌آموزان بيشتر به سمت اين رشته‌هاي پر جاذبه كشيده شوند و رشته‌هاي مادر و پايه چندان در كانون توجه مردم قرار نگيرند. رشته‌هايي مانند زيست‌شناسي، فيزيك، شيمي و رياضيات كه زيرساخت‌هاي لازم براي توسعه فناوري‌هاي مدرن را بر دوش مي‌كشند به معرفي بيشتري به مردم نياز دارند تا مردم بتوانند با شناختن آنها از فعاليت فرزندانشان در آن حمايت كنند و در عين حال خود به اهميت كار دانشمنداني كه در چنين رشته‌هايي فعاليت مي‌كنند و تاثير آن بر زندگي خود آگاه شوند.

شيمي، رشته‌اي آميخته با زندگي

يكي از قديمي‌ترين رشته‌هاي علمي كه بشر در طول تاريخش با آن درگير و مواجه بوده، شيمي است. رشته شيمي با شناخت ماهيت مواد و تركيب آنها با يكديگر در طول تاريخ مسير پر پيچ و خمي را طي كرده است. تجربه‌هاي اوليه كه ريشه‌ها و بنيان‌هاي اين رشته را پايه گذاشت در عصري تبديل به فني شد كه بسياري آن را‌ همسطح جادوگري ارزيابي مي‌كردند. شيميدان‌ها كه نمايي از دانشمندان دوره قديم بودند در ميان لوله‌هاي شيشه‌اي و ابزارهاي آزمون‌هاي خود تصوير مي‌شدند، در حالي كه سوداي تاريخي پيدا كردن سنگ كيميا را داشتند؛ عنصري كه مي‌تواند فلزات كم‌ارزش را به طلا تبديل كند. همين كيميا بود كه به زبان انگليسي وارد شد و از آنجا به شكل شيمي به فارسي آمده است، اما شيميدان‌هاي تاريخ در زير تهمت‌هاي ديگران، اگرچه نتوانستند كيمياي جادويي را بيابند اما ارزش كار آنها در طول تاريخ چيزي كمتر از تبديل فلزات كم‌ارزش به طلا نداشت. شيميدان‌ها زندگي مردم را متحول كردند و شيمي به علمي براي زندگي تبديل شد. امروزه شيمي يكي از هيجان‌انگيزترين شاخه‌هاي علوم پايه به شمار مي‌رود؛ دانشي كه حوزه‌هاي وسيعي را در زيرمجموعه خود قرار مي‌دهد و دستاوردهاي آن گستره وسيعي از گرايش‌هاي مختلف را درمي‌نوردد.

ادامه نوشته

MRI، سيستمي پيشرفته براي تصويربرداري

 MRI مخفف Magnetic Resonance Imaging به معني تصويربرداري به روش تشديد مغناطيسي است. اين فناوري پيشرفته براساس عملكرد ميدان‌هاي مغناطيسي و همچنين امواج راديويي و بدون اين كه كوچك‌ترين مشكلي را براي فرد بيمار ايجاد كند يا اين كه بيمار مجبور باشد جهت تصويربرداري براي چند دقيقه بي‌حركت بماند، در مدت زمان نسبتا كوتاهي تصاويري با كيفيت بالا از بافت‌هاي نرم و قسمت‌هاي داخلي بدن ثبت مي‌كند و بنابراين با استفاده از اين روش مي‌توان جزئيات بسيار كوچك و همچنين هرگونه ناهنجاري احتمالي در بدن فرد بيمار را با دقت بيشتري در مقايسه با ديگر روش‌هاي تصويربرداري به تصوير كشيد. از ويژگي‌هاي مهم اين روش اين است كه براي تصويربرداري نياز به استفاده از ماده حاجب يا استفاده از اشعه ايكس نخواهد بود. در اين روش براي تصويربرداري از بافت‌هاي نرم بدن، دستگاه ردپاي اتم‌هاي هيدروژن را در اين بافت تحت تعقيب قرار مي‌دهد. اسكنر دستگاه شامل دو آهن‌رباي قدرتمند و يك منبع مولد امواج راديويي است. يكي از اين آهن‌رباها ميدان مغناطيسي قدرتمندي ايجاد مي‌كند كه در نتيجه آن اتم‌هاي هيدروژن در سراسر بدن در يك رديف قرار مي‌گيرند. براي اين كه دستگاه تصويربرداري MRI بتواند اين اتم‌ها را در بافت مورد نظر پيدا كند، قسمت مورد نظر تحت تاثير يك ميدان مغناطيسي قوي قرار گرفته و سپس با استفاده از امواج راديويي تحريك مي‌شود. در نتيجه اين فرآيند، انرژي نهفته در اتم‌هاي هيدروژن آزاد شده و در نتيجه اين اتم‌ها توسط اسكنر شناسايي شده و براساس تصويري از محل مورد نظر در دستگاه ثبت خواهد شد. به عبارت ديگر منبع انتشار امواج راديويي، اين امواج را آزاد كرده و در نتيجه برخورد اين امواج با اتم‌ها براي مدت زمان كوتاهي اتم‌هايي كه در امتداد هم قرار داشتند از اين وضعيت خارج شده و پس از اين كه دوباره در يك امتداد قرار گرفتند، پيام‌هايي به آهن‌رباي ديگر موجود در محيط تصويربرداري ارسال خواهد كرد و اين اطلاعات در نهايت به رايانه منتقل شده و تصويري روي نمايشگر به نمايش در خواهند آمد. در اين سيستم براي كاهش شدت گرماي ايجاد شده در سيستم از هليوم مايع به عنوان خنك‌كننده استفاده مي‌شود، اين سيستم دماي آهن‌رباي اصلي را تا 269 ـ درجه سانتي‌گراد كاهش مي‌دهد تا اين آهن‌ربا به عنوان يك ابررسانا عمل كند. سيم‌پيچ‌هاي متحرك مغناطيسي مولد ميدان‌هاي مغناطيسي ثانويه‌اي هستند كه تصويربرداري از زواياي مختلف عضو مورد نظر را در اين سيستم امكان‌پذير مي‌سازد. جالب است بدانيد كه شدت ميدان مغناطيسي ايجاد شده در اين دستگاه‌ ده‌ها هزار برابر شدت ميدان مغناطيسي زمين است. وجه تمايز بسيار مهم اين سيستم در مقايسه با ديگر روش‌هاي تصويربرداري در استفاده از اتم‌هاي هيدروژن است كه تقريبا در همه بافت‌ها و مايعات ميان‌بافتي، ردپايي از آن وجود دارد. گردش پرتون اتم‌هاي هيدروژن به دور محور چرخش آن منجر به توليد ميدان مغناطيسي خواهد شد كه در واكنش به ميدان مغناطيسي ايجاد شده در دستگاه MRI مي‌توان از تغييرات اين اتم‌ها براي ثبت تصاوير از بافت‌‌هاي مختلف بدن استفاده كرد.

فرانك فراهاني‌جم

منبع: britanica

پیدایش دانش شیمی (Chemistry science)

انسان از بدو خلقت که به ناچار پیوسته با اشیای محیط زیست خود سرو کار پیدا کرد، با شناخت تدریجی نیازهای زندگی خویش و کسب اطلاعات بیشتر درباره ی خواص آنها ، آموخت که برای ادامه حیات خود به ناچار باید از آنها استفاده کند. با گذشت زمان دریافت که برای استفاده ی هر چه بیشتر و بهتر از این مواد ، باید در وضعیت و کیفیت آنها تغییراتی ایجاد کند. این کار با استفاده از گرما و بویژه کشف آتش بصورت عملی در آمده بود. آغاز دانش بشری را در واقع می‌توان همان آغاز استفاده از آتش دانست. زیرا گرم کردن و پختن مواد و … ، تغییراتی شیمیایی می‌باشند و این خود نشان دهنده این واقعیت است که شیمی، علمی است که در ارتباط با اولین و حیاتی‌ترین نیازهای جامعه بشری بوجود آمده و برای برآورده کردن هر چه بیشتر این نیازها که روز به روز تنوع پیدا می‌کرد، توسعه و تکامل یافت. از آنجایی که شیمی، علمی تجربی است و بشر اولیه قبل از هر نوع تفکر و نظریه پردازی درباره ی ساختار و چگونگی پیدایش مواد موجود در محیط زیست خود ، در اندیشه حفظ خود از سرما و آزمایش‌های مربوط به گرما ، رفع گرسنگی و احتمالا دفاع از هستی خویش بوده و در راه دسترسی به چگونگی تغییر و تبدیل آنها به منظور استفاده هر چه بهتر و بیشتر از آنها قدم برمی‌داشت، بر همین اساس بود که بخش شیمی نظری خیلی دیرتر از بخش کاربردی آن آغاز شد و پیشرفت کرد.

سیر تکامی و رشد
اولین نظریه درباره ساختار مواد ، حدود 400 سال قبل از میلاد توسط فلاسفه یونان بیان شد، در صورتی که شاخه کاربردی شیمی چندین هزار سال قبل از میلاد رواج داشت و قابلیت توجیه پیدا کرده بود. به چند مورد اشاره می‌کنیم.
• طلا ، اولین فلزی بود که توسط بشر کشف شد و نقره پس از طلا کشف شد و در زندگی بشر کاربرد پیدا کرد.
• مس سومین فلزی بود که کشف شد. سرب ، قلع و جیوه بعد از مس و قبل از آهن کشف شدند.
آهن به علت دشواری هایی که در استخراج آن وجود داشت، دیرتر از فلزات فوق کشف و مورد استفاده قرار گرفت.
• ساختن شیشه رنگی (سبز و آبی) و شیشه بی‌رنگ در مصر و بین‌النهرین و در کشورهای مجاور دریای اژه و دریای سیاه و تهیه بطری‌های شیشه‌ای در بین‌النهرین متداول شد.
• کوزه‌گری ، سفالگری و استفاده از لوحه‌های سفالی و تهیه لعاب و لعاب دادن ظروف سفالی در مصر و بین‌النهرین متداول شد.
• تهیه پارچه‌های نخی ، ابریشمی و پشمی و رنگرزی آنها با رنگهای نیلی ارغوانی و قرمز و … رواج یافت. رنگ قرمز از حشره‌ای به نام قرمزدانه ، رنگ نیلی از گیاهی بنام ایندیگو و رنگ بنفش از جانور دریایی بدست آمد.
• دباغی پوست با استفاده از زاجها ، تهیه الکل ، سرکه ، روغن ، مومیا و استخراج نمک از آب دریا انجام گرفت.

طبقه‌بندی علم شیمی
شیمی محض یا شیمی نظری
درباره شناخت خواص و ساختار و ارتباط خواص و ساختار مواد و قوانین مربوط به آنها بحث می‌کند.
شیمی عملی یا شیمی کاربردی
راههای تهیه ، استخراج مواد خالص از منابع طبیعی ، تبدیل مواد به یکدیگر و یا سنتز آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد.
دامنه علم شیمی
بدین ترتیب دامنه علم شیمی در زمینه‌های نظری و عملی فوق‌العاده گسترش حاصل کرد و نقشهای حساس را در زندگی انسان به عهده گرفت. بطوری که امروزه میزان برخورداری هر جامعه از تکنولوژی شیمیایی ، معیار قدرت و ثروت و رفاه آن جامعه محسوب شده و بصورت جزئی از فلسفه زندگی در آمده است.                       منبع :متن از bankemagale.blogfa.com
shimi-gaza.blogfa.com      

شیمی سبز

در علم شیمی انقلابی سبز در حال شکل گیری است که نه تنها پایداری محیط زیست و سود بخشی را به ارمغان میاورد بلکه از خطرات و فجایع صنعتی میکاهد

شیمی سبز عبارت است از ساخت و تولید محصولات با استفاده از روشهای جدید و بی خطر و مناسب با اهداف سه گانه   ۱-محیط زیست پایدار  ۲-اقتصاد پایدار   ۳-جامعه پایدار

تولید صنعتی اکثر محصولات بر اساس فعل و انفعالات شیمیایی صورت میگیرد در دهه های گذشته بعضی از شیمیدانها نگرش خود را متوجه تولید محصولات بدون استفاده از مواد سمی و بدون ایجاد پسماندهای خطرناک صنعتی نمودند بدین سان شیمی سبز گام به عرصه وجود نهاد...

اطلاعات بیشتر درhttp://www.earthwatchers.org/chemical.html 

روز شیمیست، روز مول...

 

شيميست ها در ساعت 6:02 صبح يا بعد از ظهر، 23 اکتبر هر سال به افتخار عدد مول جشن مي گيرند. روزی که به هدف ترویج علم شیمی در بین علاقمندان به علوم به این نام، نامگذاری شده است. آمادئو آووگادرو دانشمندي است که مطالعات ارزشمندي در زمینه شيمي انجام داده است.  او نظریه گیلوساک را در باره ی گازها بررسی کرد و در سال 1811 از راه آزمایش و محاسبه نشان داد که حجم های برابر از گازهای گوناگون، در دما و فشار ثابت دارای تعداد مولکولهای برابر هستند و امروزه این مفهوم را "فرضیه یا قانون آووگادرو " می نامند. تعداد مولکولهای یک گاز در این شرایط، برابر  ۶/۰۲۰۴*۱۰^۲۳ است که برای آسان شدن کار محاسبه، آن را برابر  ۶/۰۲۲*۱۰^۲۳در  نظر میگیرند. این عدد در سده ی نوزدهم، به افتخار آووگادرو " عدد آووگادرو " نام گرفت و با نماد N یا  N_Aنمایش داده شد.

۲۳ اکتبر (ماه دهم میلادی) از روی عدد آووگادرو که ۱۰ به توان ۲۳ دارد اقتباس شده است.

روز مول را به همه ی کسانی که به شیمی علاقمند هستند تبریک می گم و امیدوارم همواره در راه علم و تحصیل موفق باشند.

جملات آموزشی شیمی

هر یک از جمله‌های زیر، اشاره‌ای به یکی از عنوان‌های درسی شیمی دارد. اگر بتوان برای هر نکته، جمله‌ی مانند این نمونه‌ها را فراهم کرد، مفاهیم درسی به شکلی ماندگارتر در ذهن دانش‌آموزان باقی می ماند و اثر چشم‌گیرتری بر آن‌ها و زندگیشان خواهد داشت.

● جنس زغال و الماس هر دو از کربن است. این، به رفتار اتم‌های کربن بستگی دارد که به زغال تبدیل شوند یا الماس شوند. زمانی که می توان الماس بود، چرا زغال باشیم؟

● فلوئور با اراده‌ترین عنصر است. او حتی آرگون تنبل را به انجام واکنش وادار می کند. (اشاره به مولکول ArF4 و ArF6)

●فلوئور، در دوستی سنگ تمام می گذارد. اگر با عنصری دست رفاقت بدهد، هیچ چیز نمی تواند او را از رفیقش جدا کند. او با همه‌ی علاقه‌ای که به حفظ الکترون‌هایش دارد، هنگامی که کمبود بور را نسبت به الکترود می بیند، او را در الکترون‌های خود سهیم می‌کند (BF3).

● هر چه اتم‌ها بزرگ‌تر می شوند (شعاع اتمی که بیشتر می شود)، از دارایی‌های خود (یعنی الکترون‌ها) راحت‌تر می گذرند. برخلاف انسان‌ها که هر چه مسن‌تر می شوند به آن چه دارند، وابستگی بیش‌تر پیدا می کنند و بخشش کم‌تری از خود نشان می دهند.

● آب با همه‌ی لطافت و نرمی که دارد، از سرسخت‌ترین مواد به شمار می رود. اگر دستش به بلور نمک برسد، شبکه‌ی سخت آن را چنان درهم می شکند که با وجود همه‌ی آن نیروی جاذبه‌ی قوی که میان یون‌ها وجود دارد، هر یک به سویی می گریزند و به محاصره مولکول‌های آب درمی آیند؛ کاری که از هیچ پتک یا چکشی برنمی آید.

● همیشه نباید برای رسیدن به کمال، چیزی را به دست آورد. گاه گذشتن از چیزهایی که داریم، راه کمال را پیش روی ما می گشاید. درست مانند سدیم که تا از آخرین الکترون لایه‌ی ظرفیتش نگذرد به آرایش الکترونی کامل دست نمی یابد.

ادامه نوشته

قوی ترین اسید دنیا (کربوران اسید )

قویترین اسید دنیا که لااقل یک میلیون مرتبه قویتر از اسید سولفوریک غلیظ شده می باشد دریکی از آزمایشگاهای کالیفرنیا ساخته شد.شاید این اسید کمترین میزان خورندگی را هم داشته باشد.این ترکیب کربوران اسید نامیده شده است تولید کنندگان آن می گویند این نخستین ابر اسیدی است که می توان آنرا در ظرف شیشه ای (لوله آزمایشگاهی ) نگهداری کرد .

ادامه نوشته

منجمد کردن آب با گرما

آب معمولاً در صفر درجه سانتی گراد ( 32 درجه فارنهایت ) منجمد می شود ، اما اکنون بر اساس گزارش دانشمندان در ژورنال science راهی بریا حفظ آب به شکل مایع ، آن هم در دمای منفی 40 درجه سانتی گراد یافت شده است.

موضوع از این قرار است که دانشمندان راه دیگری برای منجمد کردن آب یافته اند و آن هنگامی است که به آب تا درجه معینی گرما داده شود.

این فرایند نشان از پدیده ای نادر و شگفت انگیز دارد و با این نتایج می توان برای فناوری مدل سازی رایانه اقلیمی فکری کرد.

دانشمندان در حالی به این مهم دست یافته اند که از آب بدون هر گونه ذرات اضافی، روی موادی موسوم به جامدات بی شکل پیزوالکتریک استفاده کرده اند؛ این گونه جامدات مواد غیر بلوری هستند که بر اثر گرما دارای قطب الکتریکی می شوند و در اصل بار الکتریکی آنها بسته به درجه گرمایشان تغییر می یابند.

ادامه نوشته