MRI مخفف Magnetic Resonance Imaging به معني تصويربرداري به روش تشديد مغناطيسي است. اين فناوري پيشرفته براساس عملكرد ميدان‌هاي مغناطيسي و همچنين امواج راديويي و بدون اين كه كوچك‌ترين مشكلي را براي فرد بيمار ايجاد كند يا اين كه بيمار مجبور باشد جهت تصويربرداري براي چند دقيقه بي‌حركت بماند، در مدت زمان نسبتا كوتاهي تصاويري با كيفيت بالا از بافت‌هاي نرم و قسمت‌هاي داخلي بدن ثبت مي‌كند و بنابراين با استفاده از اين روش مي‌توان جزئيات بسيار كوچك و همچنين هرگونه ناهنجاري احتمالي در بدن فرد بيمار را با دقت بيشتري در مقايسه با ديگر روش‌هاي تصويربرداري به تصوير كشيد. از ويژگي‌هاي مهم اين روش اين است كه براي تصويربرداري نياز به استفاده از ماده حاجب يا استفاده از اشعه ايكس نخواهد بود. در اين روش براي تصويربرداري از بافت‌هاي نرم بدن، دستگاه ردپاي اتم‌هاي هيدروژن را در اين بافت تحت تعقيب قرار مي‌دهد. اسكنر دستگاه شامل دو آهن‌رباي قدرتمند و يك منبع مولد امواج راديويي است. يكي از اين آهن‌رباها ميدان مغناطيسي قدرتمندي ايجاد مي‌كند كه در نتيجه آن اتم‌هاي هيدروژن در سراسر بدن در يك رديف قرار مي‌گيرند. براي اين كه دستگاه تصويربرداري MRI بتواند اين اتم‌ها را در بافت مورد نظر پيدا كند، قسمت مورد نظر تحت تاثير يك ميدان مغناطيسي قوي قرار گرفته و سپس با استفاده از امواج راديويي تحريك مي‌شود. در نتيجه اين فرآيند، انرژي نهفته در اتم‌هاي هيدروژن آزاد شده و در نتيجه اين اتم‌ها توسط اسكنر شناسايي شده و براساس تصويري از محل مورد نظر در دستگاه ثبت خواهد شد. به عبارت ديگر منبع انتشار امواج راديويي، اين امواج را آزاد كرده و در نتيجه برخورد اين امواج با اتم‌ها براي مدت زمان كوتاهي اتم‌هايي كه در امتداد هم قرار داشتند از اين وضعيت خارج شده و پس از اين كه دوباره در يك امتداد قرار گرفتند، پيام‌هايي به آهن‌رباي ديگر موجود در محيط تصويربرداري ارسال خواهد كرد و اين اطلاعات در نهايت به رايانه منتقل شده و تصويري روي نمايشگر به نمايش در خواهند آمد. در اين سيستم براي كاهش شدت گرماي ايجاد شده در سيستم از هليوم مايع به عنوان خنك‌كننده استفاده مي‌شود، اين سيستم دماي آهن‌رباي اصلي را تا 269 ـ درجه سانتي‌گراد كاهش مي‌دهد تا اين آهن‌ربا به عنوان يك ابررسانا عمل كند. سيم‌پيچ‌هاي متحرك مغناطيسي مولد ميدان‌هاي مغناطيسي ثانويه‌اي هستند كه تصويربرداري از زواياي مختلف عضو مورد نظر را در اين سيستم امكان‌پذير مي‌سازد. جالب است بدانيد كه شدت ميدان مغناطيسي ايجاد شده در اين دستگاه‌ ده‌ها هزار برابر شدت ميدان مغناطيسي زمين است. وجه تمايز بسيار مهم اين سيستم در مقايسه با ديگر روش‌هاي تصويربرداري در استفاده از اتم‌هاي هيدروژن است كه تقريبا در همه بافت‌ها و مايعات ميان‌بافتي، ردپايي از آن وجود دارد. گردش پرتون اتم‌هاي هيدروژن به دور محور چرخش آن منجر به توليد ميدان مغناطيسي خواهد شد كه در واكنش به ميدان مغناطيسي ايجاد شده در دستگاه MRI مي‌توان از تغييرات اين اتم‌ها براي ثبت تصاوير از بافت‌‌هاي مختلف بدن استفاده كرد.

فرانك فراهاني‌جم

منبع: britanica